Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2021

1821 & έθνος:


Κατ'αρχάς, αναφορά & φόρος τιμής στον οπλαρχηγό Θεόδωρο Ζιάκα,
Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών:

Ο Θεόδωρος Ζιάκας (Μαυρονόρος Γρεβενών 1798 – Αταλάντη 1882) ήταν οπλαρχηγός από παλιά οικογένεια κλεφτών και αρματολών, που πολέμησε στην επανάσταση του 1821 και στις επαναστάσεις της Μακεδονίας του 1854 και του 1878. Πατέρας του ήταν ο γερο-Ζιάκας (Γεώργιος Ζιάκας) (1730 – 1810), πρωτοπαλίκαρο κατά το 1750 του λήσταρχου και αρματολού Ντελή – Δήμου της επαρχίας των Γρεβενών επί Κουρτ Πασά. Όταν σκοτώθηκε το 1780, τον διαδέχτηκε στο αρματολίκι ο γιος του, Θεόδωρος.

   Ο Θεόδωρος Ζιάκας οργάνωσε κατά το 1854 την εξέγερση της Δυτικής Μακεδονίας κατά των Τούρκων. Στη μάχη του Σπηλαίου Γρεβενών, αμέσως μετά τη μάχη στο σημερινό Καρπερό Γρεβενών, το Μάιο του 1854, ο Θεόδωρος Ζιάκας αντιμετώπισε κατά τις μέρες 28 Μαΐου-1 Ιουνίου του 1854 με 300 άνδρες 12.000 Τουρκαλβανούς με επικεφαλής τον Αβδή Πασά.

   Στην μάχη αυτή ο Θεόδωρος Ζιάκας αντιστάθηκε στους πολύ περισσότερους αντιπάλους για πολλές μέρες. Όταν τα πολεμοφόδια τελείωσαν, έδωσε εντολή ν’ αδειάσουν τα βαρέλια του κρασιού που υπήρχαν στο χωριό, όπου υπήρχαν σημαντικές καλλιέργειες αμπελιών, να τα γεμίσουν με πέτρες και να τ’ αφήσουν από ψηλά να κατρακυλήσουν προς τη μεριά των εχθρών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθούν πολλοί απ’ αυτούς. Συνέχισε να πολεμά, αλλά όταν η κατάσταση είχε αρχίσει να δυσχεραίνει, αποδέχτηκε τη μεσολάβηση των ξένων διπλωματών και κατόρθωσε να μεταφέρει 1.000 γυναικόπαιδα στην ελεύθερη Ελλάδα (Λαμία) σώζοντας την ζωή τους.
*
**

Ο Θεόδωρος Ι. Ζιάκας γεννήθηκε το 1945 στο χωριό Κούρεντα του νομού Ιωαννίνων. Σπούδασε εφαρμοσμένα μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάζεται ως αναλυτής συστημάτων. (Δεν διεκδίκησε τον τίτλο του φιλοσόφου, αλλά ίσως είναι ένας από τους σημαντικότερους του 20ου αιώνα).  Έχει γράψει βιβλία & άρθρα, όπως και κριτικές, με κύρια αντικείμενα το πρόσωπο, την κοινωνία & το έθνος.

  • Αναζητώντας μια θεωρία για το έθνος,Ενσωματωμένη εικόνα
Βαγγέλης Κοροβίνης
Θόδωρος Ζιάκας

"...Αν κοιτάξουμε τα γραπτά των κλασικών κοινωνιολόγων και φιλοσόφων από το 1800 μέχρι το 1920, θα διαπιστώσουμε ότι το πρόβλημα του εθνισμού και της εθνικότητας μόνον περιστασιακά απέσπασε την προσοχή τους, σαν να μην απαιτούσε το όλο θέμα ειδική έρευνα. Από την άλλη μεριά, όμως, η βαθύτερη μελέτη των κειμένων αποκαλύπτει ένα σιωπηρό ενδιαφέρον για σημαντικές όψεις του προβλήματος, συνήθως κρυμμένο πίσω από άλλες ενασχολήσεις, αλλά αρκετό για να προσφέρει κλειδιά για τη συγκρότηση θεωριών..."

  • Έθνος και παράδοσηΕνσωματωμένη εικόνα
    Θεόδωρος Ι. Ζιάκας
"Αιτία του παρόντος πονήματος είναι η εξής πάγια απορία μου: Γιατί η αντίληψή μας για το έθνος να είναι σαν την κλίνη του Προκρούστη; Γιατί να μην είναι «πλουραλιστική» ώστε να χωράει όλους τους Έλληνες, ανεξαρτήτως πολιτικοθρησκευτικών τοποθετήσεων; Ο αλληλοαποκλεισμός, το άσπρο-μαύρο, η αμοιβαία μονοπώληση του πάλαι ποτέ Κοινού των Ελλήνων από τους σύγχρονους μανιχαίους, που αποτελούν τις συνιστώσες του, μου φαινόταν πάντοτε σαν το κυριότερο πρόβλημα, όπως εγώ τουλάχιστον το γνώρισα, ζώντας στην μετεμφυλιακή Ελλάδα. . . Ο κύκλος των ερευνών μου, που ξεκίνησαν εδώ και δέκα χρόνια, ολοκληρώθηκε με την πρόταση ότι τα έθνη είναι διαπλεκόμενοι σχηματισμοί παραδόσεων, ενταγμένοι κατά κανόνα σε διάφορες «οικογένειες εθνών» ή μορφές «οικουμένης». Κι αυτήν ακριβώς την πρόταση διατυπώνω με τούτο το βιβλίο. Το ανά χείρας «Έθνος και Παράδοση» είναι η προσωπική μου απάντηση στο αίτημα για μια πλουραλιστική νοηματοδότηση του έθνους".

*Να μην ξεχάσω τα πολύ αξιόλογα & χρήσιμα για την εθνική μας αυτογνωσία έργα του Θ.Ι.Ζιάκα:
1.  Η έκλειψη του υποκειμένου
Η κρίση της νεωτερικότητας και η ελληνική παράδοση
2.  Πέρα από το άτομο
Το αίνιγμα της ελληνικής ταυτότητας: Γενική εισαγωγή
3.  Αυτοείδωλον εγενόμην...
Το αίνιγμα της ελληνικής ταυτότητας: Ειδική εισαγωγή
4.  Ο σύγχρονος μηδενισμός
Μικρή αφήγηση για τη μοίρα της ελευθερίας
&
5.  Πατριδεγωφάγος
Η νόσος της πόλεως
Με την άνωθεν σειρά μελετώνται...

Hercules: The Twelve Labours (Ancient Greek Mythology)

Κυριακή 24 Ιανουαρίου 2021

Ελευθερία, (έννοια αρνητική καθώς αναφέρεται στην απουσία περιορισμών & καταναγκασμών, πρέπει & απαγορεύεται):

 

ελευθερία η [elefθería] Ο25 : 
 η απουσία περιορισμού, η ιδιότητα ή η κατάσταση εκείνου που δεν εμποδίζεται ή δε δεσμεύεται από κανέναν εξωτερικό ή εσωτερικό παράγοντα: Εσωτερική / εξωτερική ~. Aπόλυτη ~. Tο αγαθό της ελευθερίας. H ~ σκέψης / δράσης. || H ~ της βούλησης (ενός ατόμου), η ικανότητά του να αποφασίζει και να ενεργεί ανεξάρτητα από κάθε εξωτερικό ή εσωτερικό παράγοντα. || (ειδ.) ό,τι οι νόμοι επιτρέπουν να πράττει ή να μην πράττει κάποιος: Aστικές / πολιτικές / ατομικές ελευθερίες. Θρησκευτική / προσωπική ~. Οι ελευθερίες του ατόμου / του πολίτη. ~ λόγου. ~ του τύπου. Aκαδημαϊκές* ελευθερίες. || (για κράτη, έθνη) η μη εξάρτηση από την εξουσία ή την κυριαρχία άλλου κράτους· λευτεριά. ANT δουλεία, σκλαβιά: Εθνική ~. ~ ή θάνατος*. H ~ των λαών. || Tο δέντρο της Ελευθερίας. Tο άγαλμα της Ελευθερίας, στη Nέα Yόρκη.

[λόγ. < αρχ. ἐλευθερία]

ελευθεριάζω [elefθeriázo] Ρ2.1α : ζω, συμπεριφέρομαι με τρόπο που ξεπερνά τους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις μιας κοινώς αποδεκτής ηθικής, που δεν είναι σύμφωνος με τα χρηστά ήθη: Ελευθερίαζε ως προς την τήρηση των εντολών του Kορανίου, αλλά δεν ήταν και άκρατος οινοπότης.

[λόγ. < αρχ. ἐλευθεριάζω `πράττω όπως ταιριάζει σε ελεύθερο΄ σημδ. γαλλ. libertiner]

ελευθεριάζων -ουσα -ον [elefθeriázon] Ε12 : (λόγ.) που ξεπερνά τους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις μιας κοινώς αποδεκτής ηθικής, που δεν είναι σύμφωνος με τα χρηστά ήθη· (πρβ. ελευθέριος): Ελευθεριάζοντα ήθη. Ελευθεριάζουσες απόψεις / συνήθειες. Ελευθεριάζουσα συμπεριφορά.

[λόγ. μεε. του ελευθεριάζω]

ελευθέριος -α -ο [elefθérios] Ε6 : (λόγ.) 1. Ελευθέρια ήθη, που ρέπουν προς την ακολασία και τη φιληδονία· (πρβ. ακόλαστος, έκλυτος): Γυναίκα ελευθερίων ηθών, πόρνη. 2. Ελευθέριο επάγγελμα: α. (παρωχ.) για επιστημονικό, συγγραφικό ή καλλιτεχνικό επάγγελμα, όταν ασκείται ατομικά. β. ελεύθερο επάγγελμα: Γιατροί, δικηγόροι και άλλα ελευθέρια επαγγέλματα.

[λόγ. < αρχ. ἐλευθέριος `που πράττει όπως ταιριάζει σε ελεύθερο΄, σημδ.: 1: γαλλ. libertin· 2: γαλλ. (profession) liberale]


Γεγονός:

 

γεγονός το [jeγonós] Ο γεν. γεγονότος, πληθ. γεγονότα, γεν. γεγονότων :  
1α. κτ. που συνέβη σε μια δεδομένη χρονική στιγμή ή σε μια συγκεκριμένη περίσταση· (πρβ. συμβάν): 
~ σπάνιο / συνηθισμένο / τυχαίο.
 H Γαλλική Επανάσταση είναι ένα ιστορικό 
 ~. Tα γεγονότα της ημέρας, τα νέα. Tο ~ 
αυτό θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην πολιτική ζωή της χώρας. Στην απουσία σου συνέβησαν διάφορα γεγονότα. Άρχισε να παραθέτει ονόματα, γεγονότα, ημερομηνίες. Σειρά γεγονότων. Συνέπεια ενός γεγονότος. (έκφρ.) τετελεσμένο ~, ενάντια στο οποίο δεν μπορούμε να αντιδράσουμε και που τελικά το αποδεχόμαστε· οριστικό, τελεσίδικο: Bρέθηκε μπροστά σε τετελεσμένα γεγονότα. || Tο ~ ότι… / παρά το ~ ότι…: Tο ~ ότι παρουσιάστηκε απρόσκλητος δημιούργησε ποικίλες αντιδράσεις. 
β. (συνήθ. πληθ.) για γεγονότα με ιδιαίτερη σημασία και σπουδαιότητα: Tα γεγονότα στην Kύπρο. Θα έχουμε γεγονότα, εξελίξεις. Στην πορεία έγιναν γεγονότα, φασαρίες. || Kάθε του έκθεση είναι ένα ~, δημιουργεί συζητήσεις, κάνει ντόρο, είναι κτ. ξεχωριστό. Kαλλιτεχνικό / αθλητικό ~.  
 
2. για κτ. αναμφισβήτητο: Ο διορισμός σου είναι πια ~. || (έκφρ.) το ~ είναι ότι… ή είναι ~ ότι…, η αλήθεια, η πραγματικότητα είναι ότι…: Tο ~ είναι ότι βρισκόμαστε σε δεινή οικονομική κατάσταση. Είναι ~ ότι μας υποδέχτηκαν με μεγάλη εγκαρδιότητα. ~ παραμένει* ότι…

[λόγ. < αρχ. γεγονός, μτχ. ουδ. του ρ. γίγνομαι]