1821 & έθνος:

Κατ'αρχάς, αναφορά & φόρος τιμής στον οπλαρχηγό Θεόδωρο Ζιάκα,

Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών:

https://media.ems.gr/ekdoseis/makedoniki_laiki/ekd_mlab_papaioanou_30.pdf

Ο Θεόδωρος Ζιάκας (Μαυρονόρος Γρεβενών 1798 – Αταλάντη 1882) ήταν οπλαρχηγός από παλιά οικογένεια κλεφτών και αρματολών, που πολέμησε στην επανάσταση του 1821 και στις επαναστάσεις της Μακεδονίας του 1854 και του 1878. Πατέρας του ήταν ο γερο-Ζιάκας (Γεώργιος Ζιάκας) (1730 – 1810), πρωτοπαλίκαρο κατά το 1750 του λήσταρχου και αρματολού Ντελή – Δήμου της επαρχίας των Γρεβενών επί Κουρτ Πασά. Όταν σκοτώθηκε το 1780, τον διαδέχτηκε στο αρματολίκι ο γιος του, Θεόδωρος.

   Ο Θεόδωρος Ζιάκας οργάνωσε κατά το 1854 την εξέγερση της Δυτικής Μακεδονίας κατά των Τούρκων. Στη μάχη του Σπηλαίου Γρεβενών, αμέσως μετά τη μάχη στο σημερινό Καρπερό Γρεβενών, το Μάιο του 1854, ο Θεόδωρος Ζιάκας αντιμετώπισε κατά τις μέρες 28 Μαΐου-1 Ιουνίου του 1854 με 300 άνδρες 12.000 Τουρκαλβανούς με επικεφαλής τον Αβδή Πασά.

   Στην μάχη αυτή ο Θεόδωρος Ζιάκας αντιστάθηκε στους πολύ περισσότερους αντιπάλους για πολλές μέρες. Όταν τα πολεμοφόδια τελείωσαν, έδωσε εντολή ν’ αδειάσουν τα βαρέλια του κρασιού που υπήρχαν στο χωριό, όπου υπήρχαν σημαντικές καλλιέργειες αμπελιών, να τα γεμίσουν με πέτρες και να τ’ αφήσουν από ψηλά να κατρακυλήσουν προς τη μεριά των εχθρών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθούν πολλοί απ’ αυτούς. Συνέχισε να πολεμά, αλλά όταν η κατάσταση είχε αρχίσει να δυσχεραίνει, αποδέχτηκε τη μεσολάβηση των ξένων διπλωματών και κατόρθωσε να μεταφέρει 1.000 γυναικόπαιδα στην ελεύθερη Ελλάδα (Λαμία) σώζοντας την ζωή τους.

*

**

Ο Θεόδωρος Ι. Ζιάκας γεννήθηκε το 1945 στο χωριό Κούρεντα του νομού Ιωαννίνων. Σπούδασε εφαρμοσμένα μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάζεται ως αναλυτής συστημάτων. (Δεν διεκδίκησε τον τίτλο του φιλοσόφου, αλλά ίσως είναι ένας από τους σημαντικότερους του 20ου αιώνα).  Έχει γράψει βιβλία & άρθρα, όπως και κριτικές, με κύρια αντικείμενα το πρόσωπο, την κοινωνία & το έθνος.

• Αναζητώντας μια θεωρία για το έθνος,
  

Βαγγέλης Κοροβίνης
Θόδωρος Ζιάκας

"...Αν κοιτάξουμε τα γραπτά των κλασικών κοινωνιολόγων και φιλοσόφων από το 1800 μέχρι το 1920, θα διαπιστώσουμε ότι το πρόβλημα του εθνισμού και της εθνικότητας μόνον περιστασιακά απέσπασε την προσοχή τους, σαν να μην απαιτούσε το όλο θέμα ειδική έρευνα. Από την άλλη μεριά, όμως, η βαθύτερη μελέτη των κειμένων αποκαλύπτει ένα σιωπηρό ενδιαφέρον για σημαντικές όψεις του προβλήματος, συνήθως κρυμμένο πίσω από άλλες ενασχολήσεις, αλλά αρκετό για να προσφέρει κλειδιά για τη συγκρότηση θεωριών..."

• Έθνος και παράδοση
  Θεόδωρος Ι. Ζιάκας

"Αιτία του παρόντος πονήματος είναι η εξής πάγια απορία μου: Γιατί η αντίληψή μας για το έθνος να είναι σαν την κλίνη του Προκρούστη; Γιατί να μην είναι «πλουραλιστική» ώστε να χωράει όλους τους Έλληνες, ανεξαρτήτως πολιτικοθρησκευτικών τοποθετήσεων; Ο αλληλοαποκλεισμός, το άσπρο-μαύρο, η αμοιβαία μονοπώληση του πάλαι ποτέ Κοινού των Ελλήνων από τους σύγχρονους μανιχαίους, που αποτελούν τις συνιστώσες του, μου φαινόταν πάντοτε σαν το κυριότερο πρόβλημα, όπως εγώ τουλάχιστον το γνώρισα, ζώντας στην μετεμφυλιακή Ελλάδα. . . Ο κύκλος των ερευνών μου, που ξεκίνησαν εδώ και δέκα χρόνια, ολοκληρώθηκε με την πρόταση ότι τα έθνη είναι διαπλεκόμενοι σχηματισμοί παραδόσεων, ενταγμένοι κατά κανόνα σε διάφορες «οικογένειες εθνών» ή μορφές «οικουμένης». Κι αυτήν ακριβώς την πρόταση διατυπώνω με τούτο το βιβλίο. Το ανά χείρας «Έθνος και Παράδοση» είναι η προσωπική μου απάντηση στο αίτημα για μια πλουραλιστική νοηματοδότηση του έθνους".

*Να μην ξεχάσω τα πολύ αξιόλογα & χρήσιμα για την εθνική μας αυτογνωσία έργα του Θ.Ι.Ζιάκα:

1.  Η έκλειψη του υποκειμένου

Η κρίση της νεωτερικότητας και η ελληνική παράδοση

2.  Πέρα από το άτομο

Το αίνιγμα της ελληνικής ταυτότητας: Γενική εισαγωγή

3.  Αυτοείδωλον εγενόμην...

Το αίνιγμα της ελληνικής ταυτότητας: Ειδική εισαγωγή

4.  Ο σύγχρονος μηδενισμός

Μικρή αφήγηση για τη μοίρα της ελευθερίας

&

5.  Πατριδεγωφάγος

Η νόσος της πόλεως

Με την άνωθεν σειρά μελετώνται...