Επικοινωνία (communication) & συνεννόηση (understanding):

Φιλοσοφικά, καλοπροαίρετα και με ιδεαλιστική διάθεση φιλόσοφοι όπως ο Κ.Γιάσπερς μιλάνε για την στενή υπαρξιακή σχέση του εγώ με το εσύ. Η επικοινωνία είναι τρόπος υπάρξεως του ανθρώπου και όχι κάποια σχέση που επιβάλλεται από εξωτερικές ηθικές επιταγές. Ο Μ.Χάιντεγκερ αναφέρεται στο ίδιο με τον όρο συνείναι, συνυπάρχειν, ενώ ο Σάρτρ αναφέρεται στο “ να είναι κάποιος για τους άλλους”, να ενδιαφέρεται για τους άλλους.

 

Επικοινωνία όμως στην πράξη είναι η με οποιονδήποτε τρόπο μεταφορά μηνυμάτων (δεδομένων, πληροφοριών) από ένα υποκείμενο σε άλλο με χρήση μέσου (φυσικό ή τεχνητό) και σημείων/συμβόλων. Η επικοινωνία είναι ουσιώδες στοιχείο της κοινωνικής (ή μή) διάδρασης και διαντίδρασης. Τα σημεία/σύμβολα που χρησιμοποιούνται (θεωρητικώς) είναι τα στοιχεία με νοηματικό περιεχόμενο που καθιστούν δυνατή την μεταφορά του μηνύματος που θέλει να μεταδώσει το υποκείμενο-πομπός στο υποκείμενο-δέκτη.

Η επικοινωνία είναι λοιπόν μεταφορά δεδομένων από μία πηγή σε μία άλλη με την βοήθεια κάποιου από τα πολυάριθμα φυσικά ή/και τεχνητά μέσα. Η μετάδοση, η λήψη ή/και η ανταλλαγή πληροφοριών συνιστούν την επικοινωνία και μέχρι εκεί. (Η επικοινωνία δεν είναι χαρακτηριστικό μόνον των ανθρώπων αλλά και των άλλων ζώων). Οι άνθρωποι μπορούν να δέχονται, να απορρίπτουν την επικοινωνία ή να την περιορίζουν.

Η επικοινωνία πρέπει και μπορεί να οδηγεί σε αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των επικοινωνούντων υποκειμένων και τότε καλείται συνεννόηση. Η συνεννόηση είναι βαθύτερη της επικοινωνίας έννοια που προϋποθέτει βεβαίως την επικοινωνία, αλλά δεν μένει σε αυτήν. Η συνεννόηση απαιτεί την επικοινωνία αλλά και συμμετοχή στα ίδια νοηματικά περιεχόμενα. Η συνεννόηση απαιτεί να βρισκόμαστε “υπό την σκέπη των ίδιων νοημάτων”, να εννοούμε και να νοούμε με τα ίδια σημεία, σύμβολα τα ίδια νοήματα! Ως εκ τούτου η διάκριση επικοινωνίας και συνεννοήσεως είναι εύκολη. Επικοινωνούμε σημαίνει ανταλλάσουμε δεδομένα, ενώ συνεννοούμαστε σημαίνει κατανοούμε ο ένας τον άλλο.

(βλ.: “Χρηστικό λεξικό κοινωνιολογίας” Δ.Γ.Τσαούση, Εκδ. Gutenberg, 1984).

(βλ.: “Λεξικό ψυχολογία του Cabridge” Εκδ. Πεδίον, 2019).

(Βλ.: “Λεξικό εννοιών γενικής παιδείας” Σ. Γκίκα, Εκδ. Σαββάλας, 1995).